Aşağıdan tanıdık gelenleri işaretle (birden fazla olabilir):
Zihnimiz kestirmelerle çalışır — ve bazen bu kestirmeler sistematik olarak yanıltır. Düşünceni yaz, aşağıdaki 10 düşünce tuzağından hangileri tanıdık geliyorsa işaretle; her biri için dengeleme ipucu al.
Aşağıdan tanıdık gelenleri işaretle (birden fazla olabilir):
Bilişsel çarpıtmalar birer “hastalık” değil, herkesin zihninde çalışan hızlı kestirmelerin abartılmış halidir. Sorun, bu düşüncelerin gerçekmiş gibi hissedilmesidir — oysa düşünce bir yorumdur, fotoğraf değil. Çarpıtmayı adlandırmak, onunla aranıza mesafe koyar: “Ben başarısızım” yerine “zihnim şu an ya-hep-ya-hiç modunda” diyebilmek, düşünceyle ilişkiyi değiştirir.
İşaretlediğin çarpıtma sayısı önemli değil; aynı düşünce birden çok tuzağa birden düşebilir. Asıl beceri, zamanla kendi favori çarpıtmalarını tanımak — çoğumuzun 2–3 “müdavim” tuzağı vardır.
Bilişsel çarpıtmalar kavramı, bilişsel terapinin kurucusu Aaron T. Beck’in depresyondaki sistematik düşünce hatalarını tanımlayan çalışmalarına dayanır. Bugün yaygın kullanılan 10 maddelik liste, David Burns’ün Feeling Good (1980) kitabıyla popülerleşmiştir. Çarpıtmayı fark edip yeniden değerlendirme (bilişsel yeniden yapılandırma), BDT’nin çekirdek ve kanıtı güçlü tekniklerindendir.
Bu araç bir psikoeğitim egzersizidir; tanı ya da terapi yerine geçmez. Olumsuz düşünceler yoğun ve sürekliyse bir ruh sağlığı uzmanıyla çalışmak en etkili yoldur.