Ana sayfa/Sözlük
✦ 300 kavram

Psikoloji
Sözlüğü

Bağlanmadan bilişsel çarpıtmalara, travmadan dopamine — psikolojinin en çok merak edilen kavramları, bilimsel temelli ve sade bir dille.

300 kavram
Kişilik

A Tipi Kişilik

A Tipi Kişilik, aceleci, rekabetçi, zamanla yarışan ve yüksek başarı odaklı bir davranış örüntüsünü tanımlayan bir…Duygudurum & Kaygı

Agorafobi

Agorafobi, kaçmanın zor olabileceği ya da panik benzeri belirtiler yaşandığında yardım bulunamayacağı düşünülen…Terapi & Yöntemler

Aile Terapisi

Aile Terapisi, sorunları tek bir bireyin “içindeki” bir mesele olarak değil, ailenin bütününü kapsayan ilişki…Öz-Gelişim & Kavramlar

Akış (Flow)

Akış (flow), bir etkinliğe öylesine yoğun biçimde odaklanmanın, zaman kavramının kaybolduğu, kişinin yaptığı işle…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Aktör-Gözlemci Yanlılığı

Aktör-Gözlemci Yanlılığı, kişinin kendi davranışlarını dışsal koşullara, başkalarının aynı davranışını ise onların…Travma & Stres

Akut Stres

Akut stres, ani bir tehdit, zorluk ya da talep karşısında bedenin verdiği kısa süreli, yoğun stres yanıtıdır. Bir…Travma & Stres

Akut Stres Bozukluğu

Akut stres bozukluğu, travmatik bir olayın hemen ardından, ilk günlerde ortaya çıkan ve genellikle bir aydan kısa…Duygular & Duygu Düzenleme

Aleksitimi (Duygu Körlüğü)

Aleksitimi (duygu körlüğü), kişinin kendi duygularını tanımakta, ayırt etmekte ve sözcüklerle ifade etmekte belirgin…Öz-Gelişim & Kavramlar

Alışkanlık Döngüsü

Alışkanlık döngüsü, otomatikleşmiş davranışların oluşup sürdürüldüğü üç aşamalı bir süreçtir: ipucu (tetikleyici),…Klinik Bozukluklar

Alkol Bağımlılığı

Alkol Bağımlılığı, kişinin alkol tüketimi üzerindeki kontrolünü kaybettiği, yol açtığı zararlara rağmen içmeyi…Travma & Stres

Allostatik Yük

Allostatik yük, kronik strese uzun süre maruz kalan bedenin, sürekli uyum sağlamaya çalışırken biriktirdiği…Kişilik

Ambivert (Orta Yönelim)

Ambivert (orta yönelim), kişinin dışadönüklük ile içedönüklük arasında bir yerde konumlandığı, duruma göre her iki…Nörobilim & Biyoloji

Amigdala

Amigdala, beynin derininde yer alan, badem biçimli küçük bir yapı çifti olup duyguların (özellikle korku ve tehdit…Duygudurum & Kaygı

Anhedoni

Anhedoni, eskiden keyif veren etkinliklerden, ilişkilerden ya da deneyimlerden zevk alma kapasitesinin belirgin…Öz-Gelişim & Kavramlar

Anlam Arayışı

Anlam arayışı, insanın hayatını bir amaç, tutarlılık ve değer duygusuyla ilişkilendirme ihtiyacıdır. Kişinin “neden…Klinik Bozukluklar

Anoreksiya Nervoza

Anoreksiya Nervoza, kişinin kilo almaktan yoğun bir korku duyması, yemeyi ciddi biçimde kısıtlaması ve beden…Klinik Bozukluklar

Antisosyal Kişilik Bozukluğu

Antisosyal Kişilik Bozukluğu, başkalarının haklarını ve duygularını sürekli hiçe sayma, kurallara ve toplumsal…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Aşırı Genelleme

Aşırı Genelleme, tek bir olumsuz olaydan yola çıkarak geniş, kapsayıcı ve genellikle abartılı sonuçlar çıkarma…Duygudurum & Kaygı

Aşırı Uyuma (Hipersomni)

Aşırı uyuma (hipersomni), gece yeterince ya da uzun süre uyunmasına rağmen gündüz aşırı uykululuk yaşama ve olağandan…Gelişim Psikolojisi

Ayna Evresi

Ayna evresi, bebeğin yaşamının erken bir döneminde aynadaki görüntüsünü kendisi olarak tanımasıyla başlayan ve benlik…Nörobilim & Biyoloji

Ayna Nöronlar

Ayna nöronlar, bir eylemi kendimiz yaptığımızda olduğu gibi, başkasının aynı eylemi yaptığını gördüğümüzde de…Duygudurum & Kaygı

Ayrılık Anksiyetesi

Ayrılık anksiyetesi, bağ kurulan kişilerden (anne-baba, eş, çocuk gibi) ayrılma ya da onları kaybetme olasılığına…Kişilik

B Tipi Kişilik

B Tipi Kişilik, sakin, esnek, zamanla barışık ve rekabete daha az meyilli bir davranış örüntüsünü tanımlayan kişilik…Klinik Bozukluklar

Bağımlılık

Bağımlılık, bir maddeye ya da davranışa karşı, olumsuz sonuçlarına rağmen kontrol edilemeyen güçlü bir istek ve…Bağlanma & İlişkiler

Bağlanma Teorisi

Bağlanma teorisi, insanların özellikle erken çocuklukta bakım verenleriyle kurdukları duygusal bağın, yaşam boyu…Bağlanma & İlişkiler

Bağlanma Yaralanması

Bağlanma yaralanması, kişinin en çok güvendiği ve ihtiyaç duyduğu bir bağlanma figürünün, kritik bir anda ulaşılamaz,…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Bandwagon Etkisi

Bandwagon Etkisi, bir fikrin, ürünün ya da davranışın popülerliği arttıkça, insanların yalnızca "başkaları da öyle…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Barnum Etkisi (Forer Etkisi)

Barnum Etkisi (Forer Etkisi), genel, muğlak ve hemen herkese uyabilecek kişilik tanımlarını, insanların kendilerine…Kişilik

Bastırma (Repression)

Bastırma (Repression), kaygı, acı ya da kabul edilemez bulunan düşünce, anı ve dürtülerin bilinçdışına itilerek…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Batık Maliyet Yanlılığı

Batık Maliyet Yanlılığı, geçmişte harcanmış ve geri getirilemeyecek zaman, para veya emek nedeniyle, mantıken…Klinik Bozukluklar

Beden Dismorfik Bozukluğu

Beden Dismorfik Bozukluğu, kişinin görünümündeki küçük ya da başkaları tarafından fark edilmeyen bir “kusura” takılıp…Duygudurum & Kaygı

Beklenti Anksiyetesi

Beklenti anksiyetesi, henüz gerçekleşmemiş bir olay, durum ya da deneyim öncesinde duyulan; olayın kötü geçeceği ya…Kişilik

Beş Faktör Kişilik Modeli (Big Five)

Beş Faktör Kişilik Modeli (Big Five), insan kişiliğinin büyük ölçüde beş temel boyutla tanımlanabileceğini öne süren,…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Bilişsel Çarpıtmalar

Bilişsel Çarpıtmalar, gerçekliği olduğundan farklı, genellikle olumsuz biçimde yorumlamamıza yol açan sistematik…Sosyal Psikoloji

Bilişsel Çelişki (Cognitive Dissonance)

Bilişsel çelişki, birbiriyle çelişen iki inanç, tutum ya da davranışın aynı anda var olmasının yarattığı rahatsızlık…Terapi & Yöntemler

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), düşüncelerimizin, duygularımızın ve davranışlarımızın birbiriyle bağlantılı olduğu…Sosyal Psikoloji

Bilişsel Empati

Bilişsel empati, bir başkasının düşüncelerini, bakış açısını ve duygularını zihinsel olarak anlayabilme ve onun…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Bilişsel Yük

Bilişsel Yük, bir görevi yerine getirirken çalışan belleğin aynı anda işlemesi gereken bilgi miktarını ifade eder.…Duygudurum & Kaygı

Bipolar Bozukluk

Bipolar bozukluk, kişinin ruh hâlinin, enerjisinin ve etkinlik düzeyinin, bir uçta mani ya da hipomani, diğer uçta…Klinik Bozukluklar

Bipolar II Bozukluğu

Bipolar II Bozukluğu, en az bir majör depresif dönem ile en az bir hipomani döneminin görüldüğü, ancak tam bir mani…Klinik Bozukluklar

Borderline Kişilik Bozukluğu

Borderline Kişilik Bozukluğu, duygularda hızlı ve yoğun dalgalanmalar, kimlik algısında belirsizlik, dürtüsel…Bağlanma & İlişkiler

Breadcrumbing

Breadcrumbing, bir kişinin karşısındakine gerçek bir ilişki ya da bağlılık niyeti taşımadan, arada bir küçük ilgi…Klinik Bozukluklar

Bulimiya Nervoza

Bulimiya Nervoza, kontrolsüz biçimde çok miktarda yeme (tıkınma) dönemlerinin, ardından bu yemeği telafi etmeye…Öz-Gelişim & Kavramlar

Büyüme Zihniyeti

Büyüme zihniyeti, yeteneklerin ve zekânın sabit olmadığına, çaba, öğrenme ve azimle geliştirilebileceğine dair temel…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Büyütme ve Küçültme

Büyütme ve Küçültme, kişinin olumsuz olayların, hataların veya kusurların önemini abartırken (büyütme); olumlu…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Çerçeveleme Etkisi (Framing)

Çerçeveleme Etkisi (Framing), aynı bilginin sunuluş biçiminin, yani hangi "çerçeve" içine yerleştirildiğinin,…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Çıpalama Etkisi (Anchoring)

Çıpalama Etkisi (Anchoring), bir karar verirken ya da tahminde bulunurken, karşılaştığımız ilk bilginin (çıpanın)…Bağlanma & İlişkiler

Çift Terapisi

Çift terapisi, bir ilişkideki iki kişinin bir uzman eşliğinde, aralarındaki çatışmaları anlamak, iletişimi…Travma & Stres

Çocukluk Travması

Çocukluk travması, çocukluk döneminde yaşanan; fiziksel, duygusal ya da cinsel istismar, ihmal, aile içi şiddet,…Terapi & Yöntemler

Çözüm Odaklı Terapi

Çözüm Odaklı Terapi, sorunların derin nedenlerini uzun uzun çözümlemek yerine, kişinin istediği geleceğe ve…Sosyal Psikoloji

Damgalama (Stigma)

Damgalama (stigma), bir birey ya da grubun belirli bir özelliği nedeniyle toplum tarafından olumsuz biçimde…Terapi & Yöntemler

Danışan Merkezli Terapi

Danışan Merkezli Terapi, iyileşmenin, terapistin yönlendirmesinden çok, danışana koşulsuz kabul ve empatiyle yaklaşan…Öz-Gelişim & Kavramlar

Dayanıklılık (Resilience)

Dayanıklılık (resilience), zorluk, stres, kayıp veya travma karşısında kişinin uyum sağlayarak toparlanabilme, hatta…Kişilik

Deneyime Açıklık

Deneyime açıklık, kişinin yeni fikirlere, deneyimlere, sanata, hayal gücüne ve alışılmadık düşüncelere ne kadar açık…Duygudurum & Kaygı

Depresyon

Depresyon, sürekli bir çökkün ruh hâli, ilgi ve zevk kaybı, enerji düşüklüğü ve olumsuz düşüncelerle seyreden;…Kişilik

Dışadönüklük

Dışadönüklük, kişinin sosyal etkileşimden enerji aldığı, dış dünyaya, insanlara ve uyarıma yönelmekten keyif duyduğu…Klinik Bozukluklar

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkati sürdürmede güçlük, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik…Gelişim Psikolojisi

Dil Gelişimi

Dil gelişimi, çocukların doğumdan itibaren sesleri, sözcükleri, dilbilgisini ve iletişim kurallarını edinerek anlamlı…Travma & Stres

Disosiyasyon (Ayrışma)

Disosiyasyon (ayrışma), normalde bütünleşik olan bilinç, hafıza, kimlik, duygu ve algı süreçlerinin birbirinden…Klinik Bozukluklar

Disosiyatif Kimlik Bozukluğu

Disosiyatif Kimlik Bozukluğu, kişide birbirinden görece bağımsız, farklı kimlik durumlarının bulunması ve bunlar…Duygudurum & Kaygı

Distimi

Distimi (süregiden depresif bozukluk), en az iki yıl boyunca süren, majör depresyon kadar şiddetli olmayan ama uzun…Terapi & Yöntemler

Diyalektik Davranış Terapisi (DBT)

Diyalektik Davranış Terapisi (DBT), yoğun ve dengesiz duygularla baş etmeyi öğreten, kabul ile değişimi bir arada…Duygudurum & Kaygı

Doğum Sonrası Depresyon

Doğum sonrası depresyon, doğumdan sonraki haftalar ya da aylar içinde ortaya çıkan; çökkün ruh hâli, yoğun yorgunluk,…Travma & Stres

Donma Tepkisi

Donma tepkisi, yoğun bir tehdit anında bedenin savaşma ya da kaçma yerine hareketsiz kalmasıyla ortaya çıkan,…Nörobilim & Biyoloji

Dopamin

Dopamin, beyinde motivasyon, ödül beklentisi, öğrenme ve hareketin düzenlenmesinde kilit rol oynayan bir…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Dunning-Kruger Etkisi

Dunning-Kruger Etkisi, bir konuda yetkinliği düşük olan kişilerin, tam da bu yetersizlik nedeniyle kendi beceri…Duygular & Duygu Düzenleme

Duygu Disregülasyonu

Duygu disregülasyonu, kişinin duygularını duruma uygun biçimde düzenlemekte zorlanması; duyguların beklenenden çok…Duygular & Duygu Düzenleme

Duygu Düzenleme

Duygu düzenleme, kişinin hangi duyguları, ne zaman, ne yoğunlukta yaşadığını ve bu duyguları nasıl ifade ettiğini…Duygudurum & Kaygı

Duygudurum Dalgalanmaları

Duygudurum dalgalanmaları, kişinin ruh hâlinin nispeten kısa süreler içinde belirgin biçimde inip çıkması; neşeyle…Duygular & Duygu Düzenleme

Duyguları İsimlendirme

Duyguları isimlendirme, yaşanan iç deneyimi belirsiz bir rahatsızlık olmaktan çıkarıp ona uygun bir sözcük vermek;…Sosyal Psikoloji

Duygusal Bulaşma

Duygusal bulaşma, bir kişinin duygularının, çoğu zaman farkında olunmadan başkalarına geçmesi ve bir grupta ortak bir…Duygular & Duygu Düzenleme

Duygusal Dayanıklılık

Duygusal dayanıklılık, kişinin zorlu duygular, stres ve olumsuz yaşam olayları karşısında duygusal dengesini…Duygular & Duygu Düzenleme

Duygusal Emek

Duygusal emek, kişinin özellikle iş yaşamında, kurumun beklentileri doğrultusunda kendi duygularını düzenleme,…Travma & Stres

Duygusal İhmal

Duygusal ihmal, çocuğun duygusal ihtiyaçlarının (görülme, duyulma, teselli edilme, duygularının kabul görmesi)…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Duygusal Muhakeme

Duygusal Muhakeme, bir şeyin gerçek olduğuna, sırf öyle hissettiğimiz için inanma eğilimindeki bilişsel çarpıtmadır.…Duygular & Duygu Düzenleme

Duygusal Okuryazarlık

Duygusal okuryazarlık, kişinin kendi ve başkalarının duygularını tanıma, doğru biçimde adlandırma, anlama ve uygun…Bağlanma & İlişkiler

Duygusal Şantaj

Duygusal şantaj, bir kişinin korku, yükümlülük ve suçluluk duygularını kullanarak karşısındakini istediği şeyi…Duygular & Duygu Düzenleme

Duygusal Taşkınlık

Duygusal taşkınlık, bir kişinin duygusal uyarılmasının, baş edebileceği düzeyi aşarak onu bunaltması ve zihinsel…Bağlanma & İlişkiler

Duygusal Yakınlık

Duygusal yakınlık, iki kişinin birbirine iç dünyasını, kırılganlıklarını ve gerçek duygularını güvenle açabildiği;…Öz-Gelişim & Kavramlar

Duygusal Zeka

Duygusal zeka, kişinin kendi ve başkalarının duygularını fark etme, anlama, ifade etme ve bu bilgiyi düşünme ile…Bağlanma & İlişkiler

Ebeveyn-Çocuk Bağı

Ebeveyn-çocuk bağı, bir çocuk ile onun bakımını üstlenen ebeveyni arasında gelişen, çocuğun duygusal, sosyal ve…Gelişim Psikolojisi

Ebeveynlik Stilleri

Ebeveynlik stilleri, anne babaların çocuklarını yetiştirirken sergiledikleri, talep (kontrol, beklenti) ve yanıt…Terapi & Yöntemler

EMDR

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), travmatik anıların yol açtığı sıkıntıyı azaltmayı…Duygular & Duygu Düzenleme

Empati

Empati, bir başkasının duygularını, düşüncelerini ve deneyimini onun perspektifinden anlayabilme ve bu deneyime…Kişilik

Empati Yoksunluğu

Empati Yoksunluğu, başkalarının duygularını fark etme, anlama ve bu duygulara uygun biçimde karşılık verme…Duygudurum & Kaygı

Endişe

Endişe, gelecekte olabilecek olumsuz olaylara dair, zihinde tekrar tekrar dönen düşünce zincirleriyle beslenen…Nörobilim & Biyoloji

Endorfin

Endorfin, vücudun doğal ağrı kesicileri olarak işlev gören ve iyilik hâli, rahatlama ve haz duygularıyla…Kişilik

Enneagram

Enneagram, insanları dokuz temel kişilik tipine ayıran, her tipin kendine özgü temel motivasyonları, korkuları ve…Gelişim Psikolojisi

Ergenlik Dönemi

Ergenlik dönemi, çocukluktan yetişkinliğe geçişi kapsayan, bedensel, bilişsel, duygusal ve sosyal açıdan hızlı ve…Gelişim Psikolojisi

Erikson Psikososyal Gelişim Kuramı

Erikson Psikososyal Gelişim Kuramı, insan gelişimini doğumdan ölüme kadar süren ve her biri bir psikolojik çatışmayı…Öz-Gelişim & Kavramlar

Erteleme (Procrastination)

Erteleme (procrastination), bir işi yapmanın olumsuz sonuçlar doğuracağını bile bile, o işi gönüllü olarak ve sık sık…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Etiketleme

Etiketleme, kişinin belirli bir davranışa ya da olaya dayanarak kendisine veya başkalarına genel, katı ve çoğunlukla…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Falcılık (Geleceği Okuma)

Falcılık (Geleceği Okuma), geleceğin nasıl sonuçlanacağını, çoğunlukla olumsuz yönde, kesin olarak bildiğimizi…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Felaketleştirme (Katastrofizasyon)

Felaketleştirme (Katastrofizasyon), bir durumun olası en kötü sonucunu abartılı biçimde hayal edip bunu neredeyse…Travma & Stres

Flashback (Geriye Dönüş)

Flashback (geriye dönüş), travmatik bir anının, sanki o olay şu anda yeniden yaşanıyormuş gibi, canlı ve istemsiz…Nörobilim & Biyoloji

GABA

GABA (gama-aminobütirik asit), beynin başlıca baskılayıcı nörotransmitteridir; yani sinir sisteminin aşırı…Bağlanma & İlişkiler

Gaslighting (Gaz Lambası)

Gaslighting (Türkçede “Gaz Lambası” olarak da bilinir), bir kişinin başka birinin gerçeklik algısına, hafızasına ve…Duygudurum & Kaygı

Gelecek Kaygısı

Gelecek kaygısı, ileride olabilecek olumsuz olaylara, belirsizliğe ve kontrol edilemeyen ihtimallere odaklanarak…Travma & Stres

Gelişimsel Travma

Gelişimsel travma, çocukluğun erken ve kritik dönemlerinde, bakım verenle ilişki bağlamında yaşanan süregelen…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Geri Görüş Yanlılığı

Geri Görüş Yanlılığı, bir olay gerçekleştikten sonra, o sonucun aslında en baştan beri öngörülebilir ve "belli"…Terapi & Yöntemler

Gestalt Terapi

Gestalt Terapi, kişinin şimdiki anda yaşadığı deneyime, duygularına ve bedensel farkındalığına odaklanan, bütünlük ve…Bağlanma & İlişkiler

Ghosting (Hayalet Olma)

Ghosting (hayalet olma), bir kişinin bir ilişkiyi ya da yakınlaşmayı hiçbir açıklama yapmadan, aniden ve tümüyle…Kişilik

Grandiyözite

Grandiyözite, kişinin kendi önemini, yeteneklerini, başarılarını veya benzersizliğini gerçekçi olmayan biçimde…Sosyal Psikoloji

Grup Düşüncesi (Groupthink)

Grup düşüncesi, uyum ve birlik ihtiyacının bir grubun eleştirel düşünme ve gerçekçi değerlendirme yeteneğini…Terapi & Yöntemler

Grup Terapisi

Grup Terapisi, bir terapistin rehberliğinde, benzer sorunlar ya da hedefler taşıyan birkaç kişinin bir araya gelerek…Bağlanma & İlişkiler

Güvenli Bağlanma

Güvenli bağlanma, kişinin hem yakınlığı hem de bağımsızlığı rahatça yaşayabildiği, ilişkilerde temelde güven ve…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Halo Etkisi (Hâle Etkisi)

Halo Etkisi (Hâle Etkisi), bir kişiye ya da nesneye ilişkin genel bir olumlu izlenimin, o kişinin başka ve ilgisiz…Duygular & Duygu Düzenleme

Haset

Haset, bir başkasının sahip olduğu bir şeye (başarı, yetenek, mülk, ilişki ya da niteliğe) karşı duyulan; o şeye…Klinik Bozukluklar

Hastalık Hastalığı (Hipokondri)

Hastalık Hastalığı (Hipokondri), kişinin ciddi bir hastalığa yakalandığına ya da yakalanacağına dair yoğun ve sürekli…Öz-Gelişim & Kavramlar

Hedef Belirleme

Hedef belirleme, kişinin ulaşmak istediği sonuçları netleştirerek davranışını yönlendirmesi ve motive olması…Travma & Stres

Hipervijilans (Aşırı Tetikte Olma)

Hipervijilans (aşırı tetikte olma), çevredeki olası tehlikelere karşı sürekli ve aşırı bir uyanıklık ve tarama…Terapi & Yöntemler

Hipnoterapi

Hipnoterapi, hipnoz durumundan, yani odaklanmış dikkat ve artmış telkine yatkınlık hâlinden yararlanarak psikolojik…Nörobilim & Biyoloji

Hipokampüs

Hipokampüs, beynin şakak lobunun iç kısmında, deniz atını andıran kıvrımlı yapısıyla yer alan ve özellikle yeni…Duygudurum & Kaygı

Hipomani

Hipomani, maniye benzer biçimde yükselmiş ruh hâli ve artmış enerjiyle seyreden, ancak maniden daha hafif, daha kısa…Klinik Bozukluklar

Histriyonik Kişilik Bozukluğu

Histriyonik Kişilik Bozukluğu, kişinin sürekli ilgi odağı olma ihtiyacı, aşırı ve değişken duygusal ifadeler ve…Nörobilim & Biyoloji

HPA Ekseni (Stres Ekseni)

HPA ekseni (hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseni), vücudun stres tepkisini düzenleyen temel hormonal iletişim…Duygudurum & Kaygı

Huzursuzluk

Huzursuzluk, belirgin bir nedene bağlanamayan, içsel bir gerginlik, tedirginlik ve yerinde duramama hâlidir. Kişi…Terapi & Yöntemler

İç Aile Sistemleri Terapisi (IFS)

İç Aile Sistemleri Terapisi (IFS), zihnin tek ve bütün bir “ben”den değil, birbiriyle etkileşen birçok iç “parçadan”…Sosyal Psikoloji

İç Grup - Dış Grup

İç grup - dış grup ayrımı, insanların dünyayı “biz” (ait olduğumuz iç grup) ve “onlar” (dışında kaldığımız dış grup)…Kişilik

İçe Yansıtma (İntrojeksiyon)

İçe Yansıtma (İntrojeksiyon), kişinin dışarıdan gelen değerleri, inançları, tutumları ya da başka kişilerin…Kişilik

İçedönüklük

İçedönüklük, kişinin enerjisini daha çok iç dünyasından, sakinlikten ve derin düşünceden aldığı; yoğun sosyal…Öz-Gelişim & Kavramlar

İçsel Eleştirmen

İçsel eleştirmen, zihnimizde sürekli olarak bizi yargılayan, kusurlarımızı büyüten ve “yeterince iyi değilsin”…Travma & Stres

İkincil Travma

İkincil travma, bir travmayı doğrudan yaşamamış olsa da, travma mağdurlarının acılarına yakından ve tekrar tekrar…Bağlanma & İlişkiler

İlişki Bağımlılığı

İlişki bağımlılığı, kişinin bir ilişkiye ya da partnere, kendi iyilik hâlini ve kimlik duygusunu tehlikeye atacak…Bağlanma & İlişkiler

İlişki Doyumu

İlişki doyumu, kişinin romantik ilişkisinden ne kadar mutlu, tatmin olmuş ve değer görmüş hissettiğini yansıtan öznel…Bağlanma & İlişkiler

İlişki Örüntüleri

İlişki örüntüleri, kişinin farklı ilişkilerinde tekrar tekrar ortaya çıkan, çoğu zaman farkında olmadan sürdürdüğü…Bağlanma & İlişkiler

İlişkilerde Güven

İlişkilerde güven, bir kişinin partnerinin güvenilir, dürüst ve iyi niyetli olduğuna; kırılgan olduğu anlarda ona…Öz-Gelişim & Kavramlar

İmposter Sendromu (Sahtekârlık Hissi)

İmposter sendromu (sahtekârlık hissi), nesnel başarılara ve yetkinliğe rağmen kişinin kendini bir “sahtekâr” gibi…Kişilik

İnkâr (Denial)

İnkâr (Denial), kişinin dayanılmaz veya kaygı verici bulduğu bir gerçeği, bunun apaçık kanıtlarına rağmen kabul…Duygudurum & Kaygı

İntihar Düşünceleri

İntihar düşünceleri, kişinin yaşamına son verme, ölme ya da var olmama isteğine dair zihninde beliren düşünce, hayal…Öz-Gelişim & Kavramlar

İrade Gücü

İrade gücü, kişinin anlık dürtülerine, isteklerine ya da alışkanlıklarına karşı koyarak uzun vadeli bir hedef…Travma & Stres

İstismar (Kötü Muamele)

İstismar (kötü muamele), bir kişiye fiziksel, duygusal, cinsel ya da ekonomik yollarla kasıtlı olarak zarar…Sosyal Psikoloji

İtaat (Milgram Deneyi)

İtaat, bireyin bir otorite figüründen gelen buyruklara, kendi vicdanına ya da yargısına aykırı olsa bile boyun…Terapi & Yöntemler

Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT)

Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), zorlayıcı düşünce ve duygularla savaşmak yerine onlara alan açmayı ve aynı…Bağlanma & İlişkiler

Kaçıngan Bağlanma

Kaçıngan bağlanma, kişinin duygusal yakınlıktan rahatsızlık duyduğu, bağımsızlığa ve kendine yeterliğe aşırı değer…Travma & Stres

Kaçınma Davranışı

Kaçınma davranışı, kaygı, korku ya da acı veren bir durum, düşünce veya duyguyla karşılaşmamak için o durumdan uzak…Kişilik

Karakter

Karakter, kişinin değerleri, ahlaki tutumları ve iradesiyle şekillenen; yaşam deneyimleri, kültür ve bilinçli…Duygudurum & Kaygı

Karamsarlık

Karamsarlık, olayların büyük olasılıkla kötü sonuçlanacağını bekleyen, olumsuz ihtimalleri öne çıkaran ve iyi…Kişilik

Karanlık Üçlü

Karanlık üçlü, birbiriyle ilişkili üç olumsuz kişilik özelliğini (narsisizm, makyavelizm ve psikopati) bir arada…Travma & Stres

Karmaşık Yas

Karmaşık yas, bir sevdiğini kaybettikten sonra yaşanan yas tepkisinin olağan seyrini tamamlayamayıp uzun süre yoğun,…Sosyal Psikoloji

Karşılıklılık İlkesi

Karşılıklılık ilkesi, insanların kendilerine yapılan bir iyiliğe ya da jeste benzer biçimde karşılık verme yönündeki…Duygudurum & Kaygı

Kaygı Bozukluğu

Kaygı bozukluğu, gerçek bir tehlike olmadığı ya da tehdidin boyutuyla orantısız biçimde, uzun süreli ve işlevselliği…Bağlanma & İlişkiler

Kaygılı Bağlanma

Kaygılı bağlanma, kişinin ilişkilerde sürekli terk edilme ve yeterince sevilmeme korkusu taşıdığı, yakınlığa güçlü…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Kayıptan Kaçınma

Kayıptan Kaçınma, insanların bir kaybın acısını, eşdeğer bir kazancın verdiği hazdan belirgin biçimde daha güçlü…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Kendine Hizmet Eden Yanlılık

Kendine Hizmet Eden Yanlılık, kişinin başarılarını kendi yeteneği ve çabası gibi içsel etkenlere; başarısızlıklarını…Sosyal Psikoloji

Kendini Gerçekleştiren Kehanet

Kendini gerçekleştiren kehanet, başlangıçta yanlış olan bir beklentinin ya da inancın, kişinin davranışlarını…Öz-Gelişim & Kavramlar

Kendini Gerçekleştirme

Kendini gerçekleştirme, bir insanın sahip olduğu potansiyeli en üst düzeyde hayata geçirmesi, kendi doğasına en uygun…Bağlanma & İlişkiler

Kıskançlık

Kıskançlık, kişinin değer verdiği bir ilişkiyi ya da bağı gerçek veya hayali bir rakibe karşı kaybetme tehdidi…Gelişim Psikolojisi

Kimlik Karmaşası

Kimlik karmaşası, kişinin kim olduğu, neye değer verdiği, hayatta ne yönde ilerlemek istediği konusunda net bir…Sosyal Psikoloji

Kişilerarası Çekim

Kişilerarası çekim, insanların belirli kişilere karşı yakınlık, ilgi ve hoşlanma duyması ve onlarla ilişki kurma…Klinik Bozukluklar

Kişilik Bozuklukları

Kişilik Bozuklukları, kişinin düşünme, hissetme, ilişki kurma ve dürtülerini yönetme biçimindeki kalıcı, esneklikten…Kişilik

Kişilik Gelişimi

Kişilik Gelişimi, bireyin düşünce, duygu ve davranış örüntülerinin doğuştan getirdiği mizaçtan başlayarak yaşam boyu…Öz-Gelişim & Kavramlar

Kişisel Sınırlar

Kişisel sınırlar, bir insanın kendini korumak, ihtiyaçlarını ifade etmek ve ilişkilerinde sağlıklı bir denge kurmak…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Kişiselleştirme

Kişiselleştirme, kişinin kontrolü dışındaki olaylardan kendini gereksiz yere sorumlu tutması ya da başkalarının…Bağlanma & İlişkiler

Ko-Bağımlılık (Eş Bağımlılık)

Ko-bağımlılık (eş bağımlılık), kişinin öz-değerini ve kimliğini büyük ölçüde başkasına bakım verme, onu kurtarma ya…Gelişim Psikolojisi

Kohlberg Ahlaki Gelişim Kuramı

Kohlberg Ahlaki Gelişim Kuramı, insanların doğru ve yanlış hakkında akıl yürütme biçiminin yaşla ve olgunlukla…Sosyal Psikoloji

Kolektif Bilinçdışı

Kolektif bilinçdışı, psikanalist Carl Jung’un ortaya attığı, tüm insanların paylaştığı ortak, kalıtsal bir zihinsel…Travma & Stres

Kompleks Travma

Kompleks travma, tek bir olaydan çok, uzun süre boyunca tekrarlayan ve kaçışın zor ya da olanaksız olduğu travmatik…Öz-Gelişim & Kavramlar

Konfor Alanı

Konfor alanı, kişinin kendini güvende, tanıdık ve kaygısız hissettiği, alışılmış davranış ve deneyimlerin sınırlarını…Kişilik

Kontrol Odağı

Kontrol Odağı, bir kişinin başına gelen olayların ne ölçüde kendi davranışlarına mı yoksa dışsal güçlere mi bağlı…Duygular & Duygu Düzenleme

Korku

Korku, gerçek ya da algılanan bir tehlike karşısında ortaya çıkan, bedeni tehditle baş etmeye hazırlayan temel ve…Bağlanma & İlişkiler

Korkulu-Kaçıngan Bağlanma

Korkulu-kaçıngan bağlanma, kişinin aynı anda hem yakınlığa güçlü bir özlem duyduğu hem de yakınlıktan derin bir korku…Nörobilim & Biyoloji

Kortizol

Kortizol, böbrek üstü bezlerinden salgılanan ve vücudun stres tepkisinin merkezinde yer alan bir hormondur. Sıklıkla…Gelişim Psikolojisi

Kritik Dönem

Kritik dönem, belirli bir gelişimsel becerinin ya da işlevin kazanılması için beynin özellikle duyarlı ve elverişli…Travma & Stres

Kronik Stres

Kronik stres, bir tehdit ya da baskının uzun süre boyunca devam etmesi sonucu, bedenin stres yanıt sisteminin sürekli…Duygudurum & Kaygı

Kronik Yorgunluk

Kronik yorgunluk, dinlenmeyle geçmeyen, uzun süre devam eden ve kişinin fiziksel ile zihinsel enerjisini ciddi…Klinik Bozukluklar

Kumar Bağımlılığı

Kumar Bağımlılığı, kişinin yol açtığı ciddi maddi, ilişkisel ve ruhsal zararlara rağmen kumar oynama dürtüsünü…Nörobilim & Biyoloji

Limbik Sistem

Limbik sistem, beynin duygular, motivasyon, bellek ve temel dürtülerin düzenlenmesinden sorumlu birbiriyle bağlantılı…Bağlanma & İlişkiler

Love Bombing (Sevgi Bombardımanı)

Love bombing (sevgi bombardımanı), bir ilişkinin çok erken evresinde bir kişinin karşısındakini abartılı ilgi, övgü,…Duygudurum & Kaygı

Majör Depresif Bozukluk

Majör depresif bozukluk (MDB), en az iki hafta boyunca neredeyse her gün süren çökkün ruh hâli ya da ilgi-zevk…Kişilik

Makyavelizm

Makyavelizm, kişinin kendi amaçlarına ulaşmak için başkalarını soğukkanlı, stratejik ve çıkarcı biçimde manipüle etme…Duygudurum & Kaygı

Mani

Mani, olağandışı derecede yükselmiş, taşkın ya da aşırı sinirli bir ruh hâlinin, artmış enerji ve etkinlikle birlikte…Bağlanma & İlişkiler

Manipülasyon

Manipülasyon, bir kişinin başka birini kendi çıkarına yönlendirmek için dolaylı, aldatıcı ya da duygusal baskı içeren…Terapi & Yöntemler

Maruz Bırakma Terapisi

Maruz Bırakma Terapisi, kişinin korktuğu ya da kaçındığı durum, nesne ya da anıyla, güvenli ve kademeli biçimde…Öz-Gelişim & Kavramlar

Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi, insan güdülenmesini, temelden zirveye doğru sıralanan ihtiyaç basamakları biçiminde…Kişilik

MBTI Kişilik Tipleri

MBTI kişilik tipleri (Myers-Briggs Tip Göstergesi), insanları dört ikili boyuta göre on altı farklı kişilik tipine…Duygudurum & Kaygı

Melankoli

Melankoli, derin bir hüzün, dünyadan çekilme ve haz alma yetisinin belirgin biçimde kaybolmasıyla karakterize, ağır…Nörobilim & Biyoloji

Melatonin

Melatonin, beyindeki epifiz bezi tarafından salgılanan ve uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen bir hormondur. Sıklıkla…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Meli-Malı Cümleleri

Meli-Malı Cümleleri, kişinin kendine ve başkalarına katı, esnek olmayan kurallar dayattığı bilişsel çarpıtmadır.…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Mevcudiyet Yanlılığı

Mevcudiyet Yanlılığı, bir olayın olasılığını veya sıklığını değerlendirirken, o olaya dair örneklerin zihnimize ne…Duygudurum & Kaygı

Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu

Mevsimsel duygudurum bozukluğu, depresif belirtilerin belirli mevsimlerde, en sık da güz ve kış aylarında düzenli…Terapi & Yöntemler

Mindfulness (Bilinçli Farkındalık)

Mindfulness (Bilinçli Farkındalık), dikkati bilinçli biçimde şimdiki ana yöneltmek ve o anda olup bitene,…Öz-Gelişim & Kavramlar

Minnettarlık (Şükran)

Minnettarlık (şükran), hayatta karşılaşılan iyilikleri, değerleri ve destekleri fark edip takdir etme yönündeki…Kişilik

Mizaç

Mizaç, kişinin doğuştan getirdiği, büyük ölçüde biyolojik temelli olan ve yaşamın çok erken döneminde belirginleşen…Öz-Gelişim & Kavramlar

Motivasyon

Motivasyon, davranışı başlatan, yönlendiren ve sürdüren içsel ve dışsal güçlerin bütünüdür. Kısaca “bizi harekete…Terapi & Yöntemler

Motivasyonel Görüşme

Motivasyonel Görüşme, kişinin değişime dair kendi içindeki isteği ve gerekçeleri açığa çıkarmayı ve güçlendirmeyi…Kişilik

Mükemmeliyetçilik

Mükemmeliyetçilik, aşırı yüksek standartlar belirleme, kusurlara karşı katı bir hoşgörüsüzlük gösterme ve kişisel…Kişilik

Narsisizm

Narsisizm, kişinin abartılı bir kendini önemseme duygusu, sürekli hayranlık ihtiyacı ve başkalarına karşı sınırlı…Bağlanma & İlişkiler

Narsistik İstismar

Narsistik istismar, belirgin narsistik özelliklere sahip bir kişinin; kontrol, üstünlük ve hayranlık ihtiyacını…Klinik Bozukluklar

Narsistik Kişilik Bozukluğu

Narsistik Kişilik Bozukluğu, büyüklenmeci bir benlik algısı, sürekli hayranlık ihtiyacı ve başkalarının duygularına…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Negatiflik Yanlılığı

Negatiflik Yanlılığı, olumsuz deneyimlerin, bilgilerin ve duyguların, eşit güçteki olumlu olanlardan zihnimiz…Gelişim Psikolojisi

Nesne Sürekliliği

Nesne sürekliliği, bir nesnenin ya da kişinin, görülmediği, duyulmadığı veya dokunulmadığı zaman bile var olmaya…Kişilik

Nevrotiklik

Nevrotiklik, kişinin olumsuz duyguları (kaygı, üzüntü, öfke, endişe, güvensizlik) ne sıklıkta ve ne yoğunlukta…Nörobilim & Biyoloji

Noradrenalin

Noradrenalin (norepinefrin), hem bir hormon hem de bir nörotransmitter olarak uyanıklık, dikkat, uyarılma ve stres…Terapi & Yöntemler

Nörofeedback

Nörofeedback, kişinin kendi beyin dalgası etkinliğini gerçek zamanlı olarak görmesini ve bir tür geri bildirim…Nörobilim & Biyoloji

Nöroplastisite

Nöroplastisite, beynin deneyim, öğrenme ve çevresel etkilere yanıt olarak kendi yapısını ve bağlantılarını…Nörobilim & Biyoloji

Nörotransmitterler

Nörotransmitterler, sinir hücreleri (nöronlar) arasındaki iletişimi sağlayan kimyasal habercilerdir. Beyindeki…Klinik Bozukluklar

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin istem dışı ve rahatsız edici düşüncelerle (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin…Nörobilim & Biyoloji

Oksitosin

Oksitosin, sosyal bağlanma, güven, yakınlık ve şefkat duygularının oluşmasında rol oynayan bir hormon ve…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Olumluyu Yok Sayma

Olumluyu Yok Sayma, olumlu deneyimleri, başarıları veya iltifatları "önemsiz", "şans eseri" ya da "saymaz" diyerek…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Onaylama Yanlılığı

Onaylama Yanlılığı, kişinin mevcut inanç ve beklentilerini doğrulayan bilgileri arama, fark etme ve hatırlama;…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Optimizm Yanlılığı

Optimizm Yanlılığı, kişinin başına iyi şeylerin gelme olasılığını olduğundan yüksek, kötü şeylerin gelme olasılığını…Klinik Bozukluklar

Otizm Spektrum Bozukluğu

Otizm Spektrum Bozukluğu, sosyal iletişim ve etkileşimde farklılıklar ile sınırlı, yinelenen ilgi ve davranış…Nörobilim & Biyoloji

Otonom Sinir Sistemi

Otonom sinir sistemi, kalp atışı, solunum, sindirim, terleme ve kan basıncı gibi istemsiz bedensel işlevleri…Sosyal Psikoloji

Otorite Etkisi

Otorite etkisi, insanların bir otorite figürü olarak algıladıkları kişilerin söz ve taleplerine, içeriğini yeterince…Terapi & Yöntemler

Oyun Terapisi

Oyun Terapisi, özellikle çocukların duygularını, yaşantılarını ve iç çatışmalarını oyun aracılığıyla ifade etmelerine…Gelişim Psikolojisi

Oyunun Gelişimdeki Rolü

Oyunun gelişimdeki rolü, çocukların oyun yoluyla bilişsel, duygusal, sosyal ve motor becerilerini geliştirdiği temel…Duygular & Duygu Düzenleme

Öfke

Öfke, algılanan bir haksızlık, engellenme, tehdit ya da saygısızlık karşısında ortaya çıkan; hafif bir sinirlilikten…Duygular & Duygu Düzenleme

Öfke Kontrolü

Öfke kontrolü, öfke duygusunu bastırmadan ya da zarar verici biçimde patlatmadan, sağlıklı ve yapıcı yollarla tanıma,…Sosyal Psikoloji

Öğrenilmiş Çaresizlik

Öğrenilmiş çaresizlik, bir canlının tekrar tekrar kaçınılmaz olumsuz durumlarla karşılaştıktan sonra, artık kontrol…Duygudurum & Kaygı

Ölüm Kaygısı

Ölüm kaygısı, ölümün kaçınılmazlığına, kendi yokluğuna ya da sevdiklerini kaybetme olasılığına dair duyulan endişe,…Sosyal Psikoloji

Önyargı ve Ayrımcılık

Önyargı ve ayrımcılık, bir kişiye ya da gruba yalnızca ait olduğu kategori nedeniyle yöneltilen olumsuz tutum…Öz-Gelişim & Kavramlar

Öz-Disiplin

Öz-disiplin, kişinin uzun vadeli hedeflerine ulaşmak için davranışlarını, dürtülerini ve dikkatini tutarlı biçimde…Öz-Gelişim & Kavramlar

Öz-Farkındalık

Öz-farkındalık, kişinin kendi duygularını, düşüncelerini, güdülerini, değerlerini ve davranışlarını gözlemleyip…Öz-Gelişim & Kavramlar

Öz-Saygı

Öz-saygı, kişinin kendi değerine ve önemine dair genel, öznel değerlendirmesidir. “Ben değerli bir insanım”…Öz-Gelişim & Kavramlar

Öz-Şefkat

Öz-şefkat, kişinin zorluk, başarısızlık ya da acı anlarında kendine, sevdiği bir dosta göstereceği türden anlayış,…Öz-Gelişim & Kavramlar

Öz-Yeterlik

Öz-yeterlik, kişinin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine ya da belirli bir durumla başa…Öz-Gelişim & Kavramlar

Özgüven

Özgüven, kişinin kendi yeteneklerine, yargılarına ve belirli durumlarla baş edebilme kapasitesine duyduğu inançtır.…Duygudurum & Kaygı

Panik Atak

Panik atak, dakikalar içinde zirveye ulaşan, yoğun korku ya da huzursuzlukla birlikte çarpıntı, nefes darlığı,…Duygudurum & Kaygı

Panik Bozukluğu

Panik bozukluğu, tekrarlayan beklenmedik panik ataklarla ve bu atakların yeniden yaşanacağına dair sürekli bir korku…Klinik Bozukluklar

Paranoid Kişilik Bozukluğu

Paranoid Kişilik Bozukluğu, kişinin başkalarının niyetlerine karşı yaygın ve sürekli bir güvensizlik ve kuşku…Gelişim Psikolojisi

Piaget Bilişsel Gelişim Kuramı

Piaget Bilişsel Gelişim Kuramı, çocukların düşünme biçiminin yaşla birlikte niteliksel olarak değişen aşamalardan…Nörobilim & Biyoloji

Prefrontal Korteks

Prefrontal korteks, alnın hemen arkasında yer alan ve planlama, karar verme, dürtü denetimi, dikkat ile sosyal…Terapi & Yöntemler

Psikanaliz

Psikanaliz, insan davranışının büyük ölçüde bilinçdışı süreçler, bastırılmış istekler ve çocukluk yaşantıları…Terapi & Yöntemler

Psikodinamik Terapi

Psikodinamik Terapi, psikanalizin temel görüşlerinden beslenen, ancak daha kısa, esnek ve günümüz koşullarına…Kişilik

Psikopati

Psikopati, düşük empati, yüzeysel çekicilik, dürtüsellik, pişmanlık ve vicdan zayıflığı ile tanımlanan bir kişilik…Klinik Bozukluklar

Psikosomatik Bozukluklar

Psikosomatik Bozukluklar, ruhsal etkenlerin (stres, kaygı, çözülememiş duygusal çatışmalar) bedensel hastalıkların…Terapi & Yöntemler

Psikoterapi

Psikoterapi, ruhsal sıkıntılarla baş etmek, duygusal zorlukları anlamlandırmak ve kişisel gelişimi desteklemek…Sosyal Psikoloji

Pygmalion Etkisi

Pygmalion etkisi, bir kişiye yönelik yüksek beklentilerin, o kişinin performansını gerçekten artırmasına yol açtığı…Duygular & Duygu Düzenleme

Ruminasyon (Geviş Getirme)

Ruminasyon (geviş getirme), kişinin olumsuz düşüncelerini, sıkıntılarını ya da geçmiş olayları çözüme ulaşmadan,…Öz-Gelişim & Kavramlar

Sabit Zihniyet

Sabit zihniyet, yeteneklerin, zekânın ve kişilik özelliklerinin doğuştan belirlendiğine ve büyük ölçüde değişmez…Duygudurum & Kaygı

Sağlık Anksiyetesi

Sağlık anksiyetesi, ciddi bir hastalığa sahip olma ya da yakalanma olasılığına dair, bedensel belirtilerin yanlış…Bağlanma & İlişkiler

Sağlıklı İletişim

Sağlıklı iletişim, kişinin düşüncelerini, duygularını ve ihtiyaçlarını açık, saygılı ve dürüst biçimde ifade…Terapi & Yöntemler

Sanat Terapisi

Sanat Terapisi, resim, boyama, kil çalışması gibi yaratıcı ifade biçimlerini bir iyileşme ve kendini keşif aracı…Travma & Stres

Savaş ya da Kaç Tepkisi

Savaş ya da kaç tepkisi, algılanan bir tehdit karşısında bedenin saniyeler içinde kendini savunmaya ya da kaçmaya…Kişilik

Savunma Mekanizmaları

Savunma Mekanizmaları, kişinin kaygı verici düşünce, duygu ve dürtülerden korunmak için çoğunlukla bilinçdışı olarak…Klinik Bozukluklar

Selektif Mutizm

Selektif Mutizm, konuşma yeteneği tümüyle sağlam olan bir kişinin, belirli sosyal ortamlarda (çoğunlukla okul gibi)…Duygular & Duygu Düzenleme

Sempati

Sempati, bir başkasının zor bir durum yaşadığını fark ederek ona karşı üzüntü, acıma ya da ilgi duyma hâlidir.…Nörobilim & Biyoloji

Serotonin

Serotonin, ruh hâli, uyku, iştah, sindirim ve dürtü denetimi gibi çok sayıda işlevin düzenlenmesinde rol oynayan bir…Bağlanma & İlişkiler

Sevgi Dilleri

Sevgi dilleri, insanların sevgiyi ifade etme ve alma konusunda farklı öncelikleri olduğunu öne süren popüler bir…Sosyal Psikoloji

Seyirci Etkisi (Bystander)

Seyirci etkisi, bir acil durumda ne kadar çok kişi tanık olursa, herhangi bir bireyin yardım etme olasılığının o…Duygudurum & Kaygı

Sınav Kaygısı

Sınav kaygısı, bir değerlendirme ya da performans durumu öncesinde ve sırasında ortaya çıkan; dikkat, hafıza ve…Bağlanma & İlişkiler

Sınır Koyma

Sınır koyma, kişinin kendi ihtiyaçlarını, değerlerini ve sınırlarını fark ederek bunları ilişkilerinde açık ve…Nörobilim & Biyoloji

Sirkadiyen Ritim

Sirkadiyen ritim, vücudun yaklaşık 24 saatlik bir döngüyle çalışan içsel biyolojik saatidir. Uyku-uyanıklık düzenini,…Terapi & Yöntemler

Somatik Deneyimleme

Somatik Deneyimleme, travmanın yalnızca zihinde değil, bedende ve sinir sisteminde de tutulduğu görüşüne dayanan,…Klinik Bozukluklar

Somatizasyon

Somatizasyon, ruhsal sıkıntının, gerilim ya da bastırılmış duyguların bedensel belirtilere dönüşerek ifade bulması…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Sonuç Yanlılığı

Sonuç Yanlılığı, bir kararın kalitesini, o kararın alındığı andaki mantığına ve bilgiye göre değil, yalnızca ortaya…Sosyal Psikoloji

Sorumluluğun Yayılması

Sorumluluğun yayılması, bir görev ya da acil durumda birden fazla kişi bulunduğunda, her bireyin hissettiği kişisel…Kişilik

Sorumluluk (Öz-Denetim)

Sorumluluk (öz-denetim), kişinin ne kadar düzenli, disiplinli, hedef odaklı ve güvenilir olduğunu yansıtan bir…Duygudurum & Kaygı

Sosyal Anksiyete

Sosyal anksiyete (sosyal fobi), başkaları tarafından değerlendirileceği, eleştirileceği ya da utandırılacağı…Sosyal Psikoloji

Sosyal Karşılaştırma

Sosyal karşılaştırma, insanların kendi yeteneklerini, görüşlerini ve değerlerini başkalarıyla kıyaslayarak…Sosyal Psikoloji

Sosyal Kaytarma

Sosyal kaytarma, bireylerin bir grup içinde ortak bir işe katkıda bulunurken, tek başlarına çalıştıkları duruma göre…Sosyal Psikoloji

Sosyal Kimlik Kuramı

Sosyal kimlik kuramı, benlik duygumuzun önemli bir bölümünü ait olduğumuz sosyal gruplardan aldığımızı öne süren bir…Sosyal Psikoloji

Sosyal Kolaylaştırma

Sosyal kolaylaştırma, başkalarının varlığının bir kişinin performansını etkilemesi olgusudur; özellikle basit ya da…Duygudurum & Kaygı

Spesifik Fobi

Spesifik fobi, belirli bir nesne ya da durum karşısında (yükseklik, kapalı alan, uçak, iğne, örümcek, köpek gibi)…Sosyal Psikoloji

Stanford Hapishane Deneyi

Stanford Hapishane Deneyi, 1971’de sıradan üniversite öğrencilerinin rastgele “gardiyan” ve “mahkûm” rollerine…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Statüko Yanlılığı

Statüko Yanlılığı, insanların mevcut durumu, seçenekleri nesnel olarak değerlendirmeden korumaya ve değişime…Duygular & Duygu Düzenleme

Suçluluk

Suçluluk, kişinin bir değerine, ilkesine ya da başkasına verdiği zarar nedeniyle belirli bir davranışından ötürü…Sosyal Psikoloji

Sürü Psikolojisi

Sürü psikolojisi, bireylerin bir kalabalık ya da grup içindeyken kendi bağımsız yargılarını bir kenara bırakıp…Duygular & Duygu Düzenleme

Şefkat

Şefkat, kendinin ya da bir başkasının acısını fark edip bundan etkilenme ve bu acıyı hafifletmek için içten bir istek…Terapi & Yöntemler

Şema Terapi

Şema Terapi, çocuklukta karşılanmayan temel duygusal ihtiyaçlar sonucu oluşan derin, yaşam boyu süren örüntüleri…Klinik Bozukluklar

Şizofreni

Şizofreni, düşünce, algı, duygu ve davranışta belirgin bozulmalarla seyreden, kişinin gerçeklikle ilişkisini…Klinik Bozukluklar

Şizoid Kişilik Bozukluğu

Şizoid Kişilik Bozukluğu, kişinin yakın ilişkilere karşı belirgin bir ilgisizlik göstermesi, sosyal bağlardan uzak…Klinik Bozukluklar

Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı, akıllı telefon, sosyal medya, internet ve dijital oyunların, kişinin günlük yaşamını,…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Temel Atıf Hatası

Temel Atıf Hatası, başkalarının davranışlarını açıklarken durumsal ve dışsal etkenleri hafife alıp, o davranışı…Bağlanma & İlişkiler

Terk Edilme Korkusu

Terk edilme korkusu, kişinin sevdiği insanlar tarafından bırakılacağına, yalnız kalacağına dair yoğun ve sürekli bir…Travma & Stres

Tetikleyiciler

Tetikleyiciler, travmatik ya da acı verici bir deneyimi çağrıştırarak yoğun duygusal ve bedensel tepkileri aniden…Klinik Bozukluklar

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu, kişinin kısa sürede, kontrolünü kaybetmiş biçimde çok miktarda yemek yediği tekrarlayan…Klinik Bozukluklar

Tik Bozukluğu

Tik Bozukluğu, kişinin istemsiz, ani, tekrarlayan hareketler (motor tikler) ya da sesler (vokal tikler) çıkarmasıyla…Bağlanma & İlişkiler

Toksik İlişki

Toksik ilişki, sürekli olarak bir ya da iki tarafın duygusal, zihinsel veya bedensel iyilik hâline zarar veren;…Terapi & Yöntemler

Transaksiyonel Analiz

Transaksiyonel Analiz, kişiliği ve insan ilişkilerini üç temel “benlik durumu” üzerinden inceleyen bir psikoloji…Travma & Stres

Travma Bağı

Travma bağı, istismarcı ya da zarar veren bir kişiye, tekrarlayan kötü muamele ve arada serpiştirilen sevgi/pişmanlık…Travma & Stres

Travma Sonrası Büyüme

Travma sonrası büyüme, kişinin son derece zorlayıcı ya da travmatik bir yaşam olayıyla mücadele ederken, zaman içinde…Travma & Stres

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), yaşamı ya da bütünlüğü tehdit eden bir travmatik olayın ardından gelişen;…Travma & Stres

Travmatik Kayıp

Travmatik kayıp, bir sevdiğini ani, beklenmedik, şiddet içeren ya da anlamlandırılması güç koşullarda yitirmenin yol…Klinik Bozukluklar

Trikotillomani (Saç Yolma)

Trikotillomani (Saç Yolma), kişinin kendi kılını ya da saçını tekrar tekrar yolmasıyla ve bunu durdurmakta belirgin…Travma & Stres

Tükenmişlik Sendromu

Tükenmişlik sendromu (burnout), özellikle iş ya da uzun süreli bakım sorumluluğu gibi alanlarda, süregelen ve iyi…Duygudurum & Kaygı

Umutsuzluk

Umutsuzluk, geleceğe dair olumlu bir beklentinin kalmadığı, durumun düzelmeyeceğine ve çabalamanın bir işe…Duygular & Duygu Düzenleme

Utanç

Utanç, kişinin kendini bir bütün olarak kusurlu, değersiz ya da kabul edilemez hissetmesine yol açan, yoğun ve acı…Duygudurum & Kaygı

Uykusuzluk (İnsomnia)

Uykusuzluk (insomnia), uykuya dalmakta güçlük, uykuyu sürdürememe ya da sabah çok erken uyanıp yeniden uyuyamama…Sosyal Psikoloji

Uyma (Konformite)

Uyma (konformite), bireyin kendi düşünce, tutum ya da davranışlarını bir grubun normlarına ve beklentilerine uydurma…Kişilik

Uyumluluk

Uyumluluk, kişinin başkalarına ne kadar şefkatli, iş birlikçi, güvenen ve yardımsever davrandığını yansıtan bir…Nörobilim & Biyoloji

Vagus Siniri

Vagus siniri, beyinden başlayıp kalp, akciğerler ve sindirim sistemi gibi birçok iç organa uzanan, bedenin en uzun…Terapi & Yöntemler

Varoluşçu Terapi

Varoluşçu Terapi, insanın yaşamındaki temel varoluşsal gerçeklerle (ölüm, özgürlük, yalnızlık ve anlam) yüzleşmesine…Gelişim Psikolojisi

Vygotsky Yakınsal Gelişim Alanı

Vygotsky Yakınsal Gelişim Alanı, bir çocuğun tek başına yapabildikleriyle, yetişkin veya daha yetenekli bir akranın…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Ya Hep Ya Hiç Düşüncesi

Ya Hep Ya Hiç Düşüncesi, olayları, kişileri ve kendini yalnızca iki uç kategoride, hiçbir ara tonu görmeksizin…Bağlanma & İlişkiler

Yakınlık Korkusu

Yakınlık korkusu, kişinin duygusal ya da fiziksel olarak birine gerçekten yakınlaşmaktan, kırılganlığını göstermekten…Öz-Gelişim & Kavramlar

Yalnızlık

Yalnızlık, kişinin arzuladığı sosyal bağlarla gerçekte yaşadığı bağlar arasındaki uyumsuzluktan doğan, öznel ve acı…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Yanlış Fikir Birliği Etkisi

Yanlış Fikir Birliği Etkisi, kişinin kendi görüşlerinin, değerlerinin ve davranışlarının başkaları tarafından ne…Kişilik

Yansıtma (Projeksiyon)

Yansıtma (Projeksiyon), kişinin kabul edemediği kendi duygu, dürtü veya özelliklerini başka birine atfetmesiyle…Travma & Stres

Yas Süreci

Yas süreci, sevilen birinin ölümü ya da önemli bir kaybın ardından yaşanan; üzüntü, özlem, öfke, suçluluk ve…Gelişim Psikolojisi

Yaşam Boyu Gelişim

Yaşam boyu gelişim, insan gelişiminin yalnızca çocuklukla sınırlı olmadığını, doğumdan ölüme kadar tüm yaşam…Öz-Gelişim & Kavramlar

Yaşam Doyumu

Yaşam doyumu, kişinin kendi hayatını bir bütün olarak değerlendirdiğinde ne kadar tatmin edici bulduğuna dair genel…Duygudurum & Kaygı

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB), belirli bir duruma bağlı olmayan, günlük yaşamın pek çok alanına yayılan, kontrol…Klinik Bozukluklar

Yeme Bozuklukları

Yeme Bozuklukları, yeme davranışında, beden algısında ve yemekle kurulan ilişkide ciddi bozulmalarla seyreden, hem…Kişilik

Yüceltme (Sublimasyon)

Yüceltme (Sublimasyon), kabul edilemez ya da doğrudan ifade edilmesi güç bulunan dürtü ve duyguların, toplumsal…Kişilik

Yüksek Hassasiyetli Birey (HSP)

Yüksek Hassasiyetli Birey (HSP), çevresel uyaranları, duyguları ve incelikleri ortalamanın belirgin biçimde üzerinde…Gelişim Psikolojisi

Zihin Kuramı (Theory of Mind)

Zihin kuramı (theory of mind), başkalarının kendimizinkinden farklı düşünceleri, inançları, istekleri ve niyetleri…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Zihin Okuma

Zihin Okuma, yeterli kanıt olmadan başkalarının ne düşündüğünü, özellikle de bizim hakkımızda olumsuz şeyler…Bilişsel Çarpıtmalar & Önyargılar

Zihinsel Filtreleme

Zihinsel Filtreleme, bir durumun yalnızca olumsuz ayrıntısına odaklanıp geri kalan tüm olumlu ya da nötr yönleri…
Aramanı karşılayan kavram bulunamadı. Farklı bir kelime dene.
Önemli

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi/psikolojik tanı ya da tedavi yerine geçmez. Tanımlar güncel bilimsel çerçevelere dayanır. Kişisel bir kaygın varsa bir ruh sağlığı uzmanına başvur.