Distimi

Distimi (süregiden depresif bozukluk), en az iki yıl boyunca süren, majör depresyon kadar şiddetli olmayan ama uzun ömürlü ve inatçı bir çökkünlük hâlidir. Kişi çoğu gün kendini keyifsiz, düşük enerjili ve kasvetli hisseder; ancak bu tablo hayatını tamamen durduracak kadar ağır olmadığı için çoğu zaman yıllarca fark edilmeden sürer.

Distiminin en zorlayıcı yanı sürekliliğidir. Kişi bu ruh hâlini bir hastalık değil, kendi karakteri sanabilir: “Ben zaten hep böyleyimdir” diyebilir. Bu nedenle distimi kimliğin bir parçası gibi yaşanır ve fark edilmesi güçtür.

Nasıl ortaya çıkar?

Distimi genellikle erken yaşta sinsice başlar ve kronikleşir. Uzun süreli stres, olumsuz düşünce alışkanlıkları, mizaç özellikleri ve erken yaşam deneyimleri zemin hazırlar. Düşük enerji, düşük öz-değer, karamsarlık, iştah ve uyku düzensizlikleri ile umutsuzluk sık görülür. Distimi olan kişide zaman zaman majör depresif ataklar da eklenebilir; buna çift depresyon denir.

Günlük hayatta

Distimi yaşayan biri işini yapmaya, sosyal hayatını sürdürmeye devam edebilir; ama bunu sürekli bir sis içinde, keyif almadan yapar. Sevinçler solgun, yorgunluk kalıcıdır. Çevresi onu “mızmız” ya da “karamsar” olarak etiketleyebilir, oysa altta tedavi edilebilir bir duygudurum sorunu vardır.

Distimiyi majör depresyondan ayıran, belirtilerin şiddetinden çok süresidir: distimide çökkünlük daha hafif ama çok daha uzun ömürlüdür ve en az iki yıl (çocuk ve ergenlerde bir yıl) sürer. Bu süreklilik, kişinin durumu bir hastalık değil, değişmez bir kişilik özelliği olarak algılamasına yol açar. Kimi zaman distiminin üzerine majör depresif ataklar da eklenir; bu birleşik tabloya “çift depresyon” denir ve daha ağır seyredebilir. Distiminin sinsi ve kronik doğası, kişinin “normal” sandığı bir kasvetle yıllarca yaşamasına neden olduğu için fark edilip ele alınması özellikle önemlidir. Distiminin bir kişilik özelliği değil, değiştirilebilir bir durum olduğunu görmek çoğu kişi için umut verici bir dönüm noktasıdır.

Distimi uzun süreli olsa da tedaviye yanıt verir. Psikoterapi ve gerektiğinde ilaç desteğiyle kişi yıllardır normal sandığı bu kasveti geride bırakabilir. Distiminin bir kişilik özelliği değil, değiştirilebilir bir durum olduğunu görmek, çoğu kişi için umut verici bir dönüm noktasıdır.