Duygusal ihmal, çocuğun duygusal ihtiyaçlarının (görülme, duyulma, teselli edilme, duygularının kabul görmesi) yeterince karşılanmaması durumudur. İstismarın aksine, bu bir “yapılan” değil, “yapılmayanla” ilgili bir örselenmedir; bu yüzden çoğu zaman görünmez kalır ve fark edilmesi güçtür.
Duygusal ihmalde çoğu zaman kötü niyet yoktur. Ebeveyn maddi ihtiyaçları karşılıyor, hatta ilgili görünüyor olabilir; ancak çocuğun iç dünyasına, duygularına yeterince yer açmıyordur. Çocuk fiziksel olarak bakılıyor ama duygusal olarak yalnız kalıyordur.
Nasıl ortaya çıkar?
Duygusal ihmal, ebeveynin kendi duygusal sınırlılıkları, kendi çözülmemiş travmaları, ruhsal sorunları, aşırı meşguliyet ya da duyguların değersiz görüldüğü bir kültürel ortam nedeniyle ortaya çıkabilir. Çocuk, duygularının önemli olmadığını öğrenir ve onları bastırmayı, kendine yetmeyi ya da ihtiyaçlarını yok saymayı bir uyum stratejisi olarak geliştirir. Bu, ileride duyguları tanıma ve ifade etme kapasitesini etkiler.
Günlük hayatta
Duygusal ihmal geçmişi olan bir yetişkin, kendi duygularını adlandırmakta zorlanabilir (aleksitimiye eğilim), yardım istemekte güçlük çekebilir, sürekli “güçlü” olmak zorunda hissedebilir ya da içten içe bir boşluk ve “bir şeyler eksik” duygusu taşıyabilir. İlişkilerde duygusal yakınlık kurmak yabancı ve tedirgin edici gelebilir. Kişi genellikle “Benim aslında hiçbir sorunum yoktu ki” diyerek kendi yaşadığını küçümser.
Duygusal ihmali fark etmeyi zorlaştıran, onun yapılan değil yapılmayan bir örselenme olmasıdır. Fiziksel istismarda somut bir olay varken, duygusal ihmalde eksik olan şey görünmezdir: teselli edilmeyen bir üzüntü, karşılık bulmayan bir sevinç, kabul görmeyen bir korku. Bu yüzden duygusal ihmal geçmişi olan kişiler çoğu zaman “benim kötü bir çocukluğum yoktu ki” diyerek yaşadıklarını küçümser; çünkü işaret edecekleri belirgin bir olay yoktur. Ebeveynin niyeti çoğu zaman kötü değildir; kendi sınırlılıkları, çözülmemiş yükleri ya da duyguların değersiz görüldüğü bir ortam bunun kaynağı olabilir. Bu, suçlamak için değil, boşluğu anlamak ve doldurmak için önemli bir kavrayıştır.
Duygusal ihmalin izleri, duyguları tanımayı ve onlara alan açmayı öğrenerek iyileştirilebilir. Kendi ihtiyaçlarını meşru görmek, duyguları isimlendirmek ve güvenli ilişkilerde kendini gösterme cesaretini geliştirmek bu boşluğu doldurmaya başlar. Kendine, çocukken alamadığı şefkatli ilgiyi vermeyi öğrenmek, derin bir iyileşme kaynağıdır.
Çocuklukta duygusal ihmal kavramını Jonice Webb popülerleştirmiş; temeli bağlanma kuramı (John Bowlby), duyguların yansıtılması ve zihinselleştirme (Peter Fonagy) araştırmalarına dayanır.