Ebeveynlik stilleri nedir?
Psikolog Diana Baumrind’in 1960’lardan bu yana süregelen araştırmaları, çocuk yetiştirmeyi iki temel boyutta tanımlar: sıcaklık/duyarlılık (çocuğun ihtiyaçlarına ne kadar açıksın) ve talep/denetim (ne kadar sınır ve beklenti koyuyorsun). Maccoby ve Martin bu iki ekseni dörde tamamlar:
- Demokratik / Yetkin (yüksek sıcaklık + yüksek talep): hem sınır koyar hem dinler; araştırmalarda çocuk için en olumlu sonuçlarla ilişkilidir.
- Otoriter (düşük sıcaklık + yüksek talep): kurallar katıdır, itaat beklenir, açıklama azdır.
- İzin verici (yüksek sıcaklık + düşük talep): sevgi boldur ama sınır ve tutarlılık zayıftır.
- İlgisiz/kayıtsız (düşük sıcaklık + düşük talep): hem duygusal hem yönlendirici katılım düşüktür.
Kaynak: Baumrind’in ebeveynlik stilleri kuramı ve Robinson ve ark.’nın PSDQ (Parenting Styles and Dimensions Questionnaire) geleneğinden esinlenilmiştir; maddeler özgün yazılmıştır. Hiçbir stil “kusursuz ebeveyn” ya da “kötü ebeveyn” anlamına gelmez; çoğumuz duruma göre stiller arası gezindiğimiz bir karışım taşırız.